۹ جولای ۲۰۲۶ - بر اساس تحلیل جدیدترین شواهد منتشر شده توسط مجله BMJ، اکثر داروهای چاقی مانند وگووی (Wegovy) و مونجارو (Mounjaro)، علی‌رغم کاهش وزن قابل توجه، بهبود معناداری در کیفیت زندگی ایجاد نمی‌کنند و تعداد اندکی از آن‌ها مزایای قلبی-عروقی را در بازه زمانی یک‌ساله نشان می‌دهند.
کاهش وزن بیشتر معمولاً با عوارض جانبی گسترده‌تری از جمله علائم معده و روده، خستگی و از دست دادن توده عضلانی (lean mass) همراه است؛ همچنین این بهبودها پس از قطع درمان پایدار نیستند.
چندین دارو برای بزرگسالان مبتلا به اضافه وزن یا چاقی، کاهش وزن قابل توجهی ایجاد می‌کنند، اما اکثر آن‌ها در کارآزمایی‌های بالینی مستقیم (head-to-head) با یکدیگر مقایسه نشده‌اند که این امر باعث عدم قطعیت در مورد تراز کلی منافع و عوارض آن‌ها می‌شود.
برای بررسی این موضوع، پژوهشگران پایگاه‌های داده علمی را برای یافتن کارآزمایی‌های کنترل‌شده تصادفی (RCT) که یک یا چند دارو را با تغییر سبک زندگی، پلاسبو یا داروی دیگر مقایسه کرده باشند، مورد جستجو قرار دادند.
آن‌ها ۲۶۲ کارآزمایی واجد شرایط شامل ۹۹,۷۹۱ شرکت‌کننده (میانگین سنی ۴۹ سال، ۶۳٪ زن و میانگین شاخص توده بدنی ۳۵) را یافتند که ۱۹ مورد از داروهای موجود و در حال ظهور برای درمان چاقی را با دوره پیگیری از ۱۲ تا ۱۷۲ هفته ارزیابی کرده بودند.
مزایا شامل تغییر در وزن بدن، توده چربی و کیفیت زندگی بود، در حالی که عوارض بالقوه شامل تغییر در توده عضلانی، عوارض گوارشی، اختلالات مرتبط با کیسه صفرا و خستگی بود.
کیفیت کارآزمایی‌ها متفاوت بود، اما پژوهشگران توانستند با استفاده از سیستم شناخته‌شده GRADE، میزان قطعیت شواهد را ارزیابی کنند.
در مقایسه با تغییر سبک زندگی به تنهایی، بیشترین میزان کاهش وزن پس از یک سال مربوط به تیرزپاتاید (Tirzepatide) با ۱۴.۹٪ و کاگری‌سما (CagriSema) با ۱۴.۸٪ بود؛ پس از آن اورال سماگلوتاید (Oral Semaglutide) با ۱۰.۹٪، اورفورگلیپرون (Orforglipron) با ۹.۹٪، سماگلوتاید تزریقی (Subcutaneous Semaglutide) با ۹.۸٪ و فن‌ترمین-توپی‌رامات (Phentermine-topiramate) با ۸.۱٪ قرار داشتند.
داروهای نوظهور از جمله رتاتروتاید (Retatrutide)، اکنولوتاید (Ecnoglutide) و مازدوتاید (Mazdutide) اثرات بزرگی بر کاهش وزن نشان دادند، اما شواهد موجود برای آن‌ها دارای قطعیت کم یا بسیار کم است.
کاهش وزن بیشتر به‌طور مداوم با نرخ بالاتر عوارض جانبی و قطع درمان همراه بود که به گفته نویسندگان، نشان‌دهنده یک موازنه (trade-off) مشخص بین منفعت و ضرر است.
تیرزپاتاید بیشترین میزان کاهش توده چربی (۲۵.۷٪) را داشت، اما در عین حال بیشترین میزان کاهش توده عضلانی (۸.۳٪) را نیز رقم زد. سماگلوتاید تزریقی تنها دارویی بود که با کاهش خطر مرگ به هر علت (۱۹٪)، حمله قلبی (۲۸٪) و نارسایی قلبی (۵۷٪) مرتبط بود. تیرزپاتاید نیز خطر نارسایی قلبی را تا ۵۱٪ کاهش داد.
هیچ دارویی به‌طور متقاعدکننده‌ای باعث کاهش نارسایی کلیوی نشد و بهبود بالینی مهمی در کیفیت زندگی ایجاد نکرد.
نویسندگان اذعان دارند که اکثر کارآزمایی‌ها دوره پیگیری نسبتاً کوتاهی داشتند که این امر نتیجه‌گیری درباره ایمنی بلندمدت، کیفیت زندگی و اثرات بر سلامت قلب و کلیه را محدود می‌کند. علاوه بر این، شواهد برای چندین داروی جدیدتر اندک و با قطعیت پایین بود و جمعیت شرکت‌کنندگان در کارآزمایی‌ها ممکن است به‌طور کامل نماینده بیماران در دنیای واقعی نباشند.
با این حال، آن‌ها نوشتند: این مطالعۀ مروری، یک مقایسه جامع و به‌روز از داروهای موجود و نوظهور چاقی در طیف گسترده‌ای از پیامدهایی که برای بیماران، پزشکان و سیاست‌گذاران مهم است، ارائه می‌دهد.
آن‌ها نتیجه گیری کردند: «تصمیمات درمانی برای چاقی باید فردی‌سازی شود و میان منافع مورد انتظار، عوارض، بار درمان، هزینه‌ها، در دسترس بودن و ترجیحات بیمار، توازن برقرار گردد.»
پژوهشگران در یک سرمقاله مرتبط اظهار داشتند که این مطالعه گام مهمی در ارائه اطلاعات مقایسه‌ای برای پیشبرد گفتگوهای بیمار و پزشک درباره داروهای چاقی در این چشم‌انداز در حال تغییرِ گزینه‌های درمانی است.
آن‌ها پیشنهاد کردند که مطالعات آینده با در نظر گرفتن ویژگی‌های فردی و همچنین پیامدهای بلندمدت مانند مرگ‌ومیر انجام شود تا داده‌های بیشتری را برای کمک به تصمیم‌گیری‌های فردی سازی شده، فراهم کنند.
منبع:
https://medicaldialogues.in/cardiology-ctvs/news/most-obesity-drugs-do-not-improve-quality-of-life-or-heart-health-174516